ทำไมศิลปะและวัดจึงสำคัญต่อการเข้าใจกรุงเทพฯ
กรุงเทพมหานครไม่ได้มีดีแค่อาหารและช็อปปิ้ง หากแต่ยังเป็น แหล่งรวมพุทธศิลปะและสถาปัตยกรรมที่มีคุณค่าระดับโลก ตั้งแต่ยุคอยุธยาจนถึงยุครัตนโกสินทร์ ศิลปะในกรุงเทพฯ สะท้อนความเชื่อ ความศรัทธา และวิถีชีวิตของคนไทยมากกว่า 700 ปี
สำหรับนักท่องเที่ยวที่มา เที่ยวกรุงเทพ ในช่วงฤดูฝน การเข้าชมวัดและพิพิธภัณฑ์ศิลปะเป็นกิจกรรมที่เหมาะสมอย่างยิ่ง เพราะหลายแห่งมีเพดานสูง เย็นสบาย และไม่ต้องเดินกลางแจ่มแจ้ง ทำให้ฝนไม่ใช่อุปสรรค
วัดสำคัญที่ควรรู้จัก
วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว)
วัดพระศรีรัตนศาสดาราม หรือที่คนไทยคุ้นเคยกับชื่อ วัดพระแก้ว ตั้งอยู่ในเขตพระนคร เป็นวัดประจำรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโศรกษ์ ภายในพระอารามหลวงแห่งนี้ประดิษฐาน พระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร หรือพระแก้วมรกตซึ่งเป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่สุดองค์หนึ่งของประเทศ
พระอารามนี้มีสถาปัตยกรรมแบบ รัตนโกสินทร์ ผสมผสานกับอิทธิพลจีนและตะวันตกอย่างลงตัว ผนังภายในพระอุโบสถประดับด้วยภาพจิตรกรรมฝาผนังเรื่อง ชาดก 500 ภาพ ซึ่งถือว่าเป็นพระธรรมภิเษกที่งดงามที่สุดในประเทศไทย ท่านที่สนใจเรื่อง ประวัติศาสตร์รัตนโกสินทร์ สามารถอ่านบทความเพิ่มเติมได้
วัดอรุณราชวรารามวรมหาวิหาร (วัดแจ้ง)
วัดอรุณราชวราราม ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งตะวันตก เป็นหนึ่งในวัดที่มี เจดีย์ทรงระฆัง ( bell-shaped chedi) ที่สวยงามที่สุดในกรุงเทพฯ เจดีย์องค์ปัจจุบันสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 2 มีขนาดใหญ่โตและเป็นรูปแบบที่หาชมได้ยากในที่อื่น
วัดแจ้งยังเป็นที่ประดิษฐาน พระรา�ธิราชฉลองพระอิศวร ซึ่งเป็นพระพุทธรูปปางประทับนั่งขนาดใหญ่มาก ภายในพระอุโบสถประดับด้วยลายรดน้ำ (molding) ที่ประณีตมาก สีทองบนพื้นดำสร้างความรู้สึกศักดิ์สิทธิ์และงดงามในเวลาเดียวกัน
วัดสะพานเจ้าตุ๊กตุ๊ก
วัดสะพานเจ้าตุ๊กตุ๊ก หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า วัดเจ้าตุ๊ก ตั้งอยู่ในซอยเจริญกรุง 43 เป็นวัดเล็กๆ ที่มีชื่อเสียงจากผงชาดกาญจนาภิเษกบนเพดาน ภายในพระอุโบสถมีภาพวาดเรื่องชาดกเกี่ยวกับชีวิตและการเวียนว่ายตายเกิด ทำให้เป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องพุทธศาสตร์ที่น่าสนใจ
พิพิธภัณฑ์ศิลปะที่ควรไปเยี่ยมชม
พิพิธภัณฑ์ศิลปะแห่งชาติ กรุงเทพฯ
พิพิธภัณฑ์ศิลปะแห่งชาติ ตั้งอยู่ในเขตพระนคร เป็นหนึ่งในพิพิธภัณฑ์ที่รวม งานศิลปะไทยโบราณ ไว้มากที่สุดในประเทศ ตั้งแต่ยุคสุโขทัย อยุธยา จนถึงต้นรัตนโกสินทร์ รวมถึงงานศิลปะจากอินเดีย จีน และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ชั้น 2 ของพิพิธภัณฑ์จัดแสดง เครื่องปั้นดินเผาสมัยก่อนประวัติศาสตร์ จากอารยธรรมดงประะดับลุ่มน้ำเจ้าพระยา ในขณะที่ชั้น 3 เน้นจิตรกรรมและประติมากรรมไทย โดยเฉพาะ พระพุทธรูปยุคต่างๆ ที่แสดงให้เห็นวิวัฒนาการของศิลปะไทยอย่างชัดเจน
� Bangkok Art & Culture Centre (BACC)
ศูนย์ศิลปะวัฒนธรรมกรุงเทพฯ หรือ BACC ตั้งอยู่ย่านบางกอก ตั้งเป็นพื้นที่จัดแสดงศิลปะร่วมสมัยทั้งไทยและนานาชาติ ตึกสีขาวทรงเรขภิเษก (geometric) ภายในออกแบบให้มีแสงธรรมชาติลอดเข้ามาได้มาก ทำให้การชมงานศิลปะรู้สึกสบายตาแม้ในวันที่ฝนตกนอกบ้าน
BACC เหมาะสำหรับคนที่ชื่นชอบ พื้นที่สร้างสรรค์และแกลเลอรี้ในกรุงเทพฯ โดยเฉพาะงานศิลปะที่เชื่อมโยงกับวัฒนธรรมร่วมสมัยของเอเชีย
วิธีเรียนรู้ศิลปะไทยอย่างมีประสิทธิภาพ
เตรียมตัวก่อนไป
ก่อนไปเยี่ยมชมวัดหรือพิพิธภัณฑ์ ควร ศึกษาประวัติคร่าวๆ ของแต่ละแห่งล่วงหน้า 2-3 วัน การที่จะเข้าใจว่าทำไมพระพุทธรูปยุคสุโขทัยถึงมีพุทธคุณสูง หรือทำไมลายไทยในยุคอยุธยาถึงละเอียดอ่อนกว่ายุคก่อน ต้องเข้าใจบริบททางประวัติศาสตร์ก่อน
หนังสือแนะนำ:
- "ศิลปะในวัด" ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ — อธิบายสัญลักษณ์ต่างๆ ในวัดอย่างละเอียด
- "ประวัติศาสตร์ศิลปะไทย" ของ ศ.ดร.ธวัช พุกกะนันท์ — ครอบคลุมทุกยุคสมัย
ใช้เวลาอย่างน้อย 2-3 ชั่วโมงต่อแห่ง
วัดหรือพิพิธภัณฑ์ที่ดีมักใช้เวลาชมอย่างน้อย 2-3 ชั่วโมงต่อแห่ง หากรีบเกินไปจะไม่ทันเห็นรายละเอียดที่สำคัญ เช่น ลวดลายบนฐานพระ หรือเทคนิคการเขียนภาพของจิตรกรโบราณ
สังเกตรายละเอียดที่มักถูกมองข้าม
- ฐานพระเจดีย์ — บอกยุคสมัยและอิทธิพลได้
- ท่านั่งของพระพุทธรูป — แต่ละปางมีความหมายต่างกัน
- ลวดลายบนผนัง — จากลายเครื่องแบบจนถึงลายผักเกษตร บอกเรื่องราวชีวิตยุคนั้นได้
สรุป
ศิลปะและวัดในกรุงเทพฯ เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง การเข้าใจศิลปะไทยไม่จำเป็นต้องเป็นนักประวัติศาสตร์ เพียงแค่สังเกตรายละเอียด ตั้งคำถาม และเปิดใจเรียนรู้ ท่านจะพบว่าทุกเส้น ทุกลาย ล้วนมีเรื่องจะบอกเล่า ฤดูฝนนี้ลองหลีกหนีจากความวุ่นวาย แล้วมาค้นพบกรุงเทพฯ ผ่านมุมมองทางศิลปะที่งดงามกัน
คำค้นที่เกี่ยวข้อง
วัดกรุงเทพ, ศิลปะไทย, พุทธศิลป์, พิพิธภัณฑ์ศิลปะ, สถาปัตยกรรมไทย, ศิลปะในกรุงเทพ, ชมศิลปะ, กรุงเทพศิลปะ, วัดและพิพิธภัณฑ์, มรดกวัฒนธรรม
พร้อมสำหรับทริปต่อไปหรือยัง?
จองตั๋วเครื่องบินและที่พักราคาพิเศษ วางแผนการเดินทางของคุณตั้งแต่วันนี้ผ่านพาร์ทเนอร์ของเรา
สำรองที่นั่ง / จองที่พัก